Wyczerpana Europa

https://szkolazpieklarodem.pl/

Jakby strata ponad dziewięciu milionów istnień ludzkich nie była wystarczająca dla Europy, prawdopodobnie dwa razy tyle osób doznało jakiegoś rodzaju obrażeń fizycznych w wyniku walk. Budynki, fabryki, domy, gospodarstwa rolne, kościoły, a nawet całe wsie i miasta zostały całkowicie zniszczone. W samej Francji 750 000 rodzin straciło domy w wyniku wojny. Przy takim zniszczeniu gospodarka europejska również legła w gruzach. Wiele krajów zaciągnęło ogromne długi wojenne poprzez deficyt wydatków i zaciąganie pożyczek na finansowanie wysiłku wojennego. Po wojnie jednak nie miały sposobu na spłatę swoich długów. Śmierć i zniszczenia wojenne pozostawiły trwałe wrażenie na wszystkich zaangażowanych. Groźba wojny nie była zbyt odstraszająca, gdy na Bałkanach narastały problemy, ale teraz wojna wydawała się najgorszą rzeczą, jaką można sobie wyobrazić. Człowiek stworzył broń o tak niszczycielskiej mocy, że nikt żywy pod koniec wojny nie chciał już nigdy iść na wojnę. Niestety, determinacja Europy, by nie walczyć, doprowadziła do kolejnych walk w połowie stulecia. Jednym z najgłębszych i najtrwalszych skutków wojny było to, czego nikt wówczas nie brał pod uwagę. Zbiorowa psychika Europy została niemal nieodwracalnie uszkodzona. Całkowite zniszczenie i chaos wojny sprawiły, że wielu zaczęło kwestionować i wątpić we wszystko, co kiedykolwiek wiedzieli lub w co wierzyli. Te pytania i wątpliwości stały się widoczne w latach po wojnie w takich dziedzinach jak sztuka, religia, psychologia i filozofia.

Wady traktatu

https://szkolazpieklarodem.pl/

Surowy traktat zmiażdżył Niemcy zarówno emocjonalnie, jak i finansowo. Wielka Brytania i Francja były zadowolone z wyniku, ale Wilson był rozczarowany. Traktat wersalski pozostawił Niemcy jako jedyną winną stronę, co wywołało głęboką niechęć w Niemczech. Co więcej, traktat nie zajął się samymi sprawami, które pierwotnie spowodowały wojnę. Ostatecznie Stany Zjednoczone były jedynym mocarstwem, które nie podpisało traktatu. Traktat paryski przewidywał interwencję Ligi Narodów w przypadku agresji militarnej. Członkowie Ligi mieli być zobowiązani do obrony innych członków, którzy zostali zaatakowani w przyszłości. Ponieważ Kongres amerykański miał jedyną konstytucyjną władzę do wypowiedzenia wojny, Kongres odmówił oddania tej władzy poprzez podpisanie takiego traktatu. Wielka Brytania ostatecznie wycofała się ze swojego sojuszu z Francją, więc Wielka Brytania, Francja i Niemcy poczuły się stosunkowo odizolowane. Niemcy poczuły się skrzywdzone. Austria straciła swoje imperium. Niektórzy nacjonaliści spełnili swoje życzenie w Europie, ale nie wszyscy. Pod koniec wojny napięcie było niemal tak wysokie, jak na początku.

Traktat wersalski

https://szkolazpieklarodem.pl/

W 1919 r. przedstawiciele „Wielkiej Czwórki” spotkali się na konferencji pokojowej w Paryżu, aby ustalić formalne szczegóły traktatu. Georges Clemenceau (1841–1929) reprezentował Francję, David Lloyd George (1863–1945) reprezentował Wielką Brytanię, Vittorio Orlando (1860–1952) reprezentował Włochy, a prezydent Woodrow Wilson (1856–1924) reprezentował Stany Zjednoczone. Niemcy były reprezentowane, ale nie miały nic do powiedzenia w obradach. Rosja, zajęta rozwiązywaniem problemów wewnętrznych, nie była reprezentowana. Bułgaria i Turcja, ojczyzna Osmanów, nie były zaangażowane w Wersalu, ale podpisały odpowiednio traktat z Neuilly i traktat z Sèvres, które zadały ciężkie ciosy małym narodom i zmusiły je do oddania dużej części ziemi. Większość delegatów na konferencji miała własny program. Clemenceau miał nadzieję zemścić się na Niemczech i zadać im druzgocący cios jako europejskiej potędze. Lloyd George również chciał, aby Niemcy zapłaciły za swoje zbrodnie, ale nie chciał krwi, jak Clemenceau. Wilson podchodził do spotkań idealistycznie, mając nadzieję na promowanie swojego pomysłu na Ligę Narodów, międzynarodową organizację pokojową. Liga była częścią Wilsona. Czternaście punktów, plan, który przewidywał redukcję zbrojeń, wolny handel i wiele więcej. Ostatecznie Clemenceau i Lloyd George postawili na swoim. Traktat wersalski wymagał, aby Niemcy przyjęły całą odpowiedzialność za wojnę, sprawiedliwie lub nie. Niemcy utraciły ogromne połacie ziemi na rzecz innych narodów, być może najbardziej znanym był zacięty spór o region Alzacji-Lotaryngii na rzecz Francji. Niemcy znalazły się z rachunkiem na 132 miliardy marek w złocie, kwotę faktycznie obniżoną z ponad 200 miliardów marek w złocie. Suma ta była nadal nierealistycznie wysoka. Traktat nakładał poważne ograniczenia na niemieckie siły zbrojne. Traktat ograniczył armię Niemiec do 100 000 ludzi i nie wprowadził poboru, czołgów ani ciężkiej artylerii. Podobnie traktat ograniczył niemiecką marynarkę wojenną do 15 000 ludzi i okrętów podwodnych. Traktat utworzył również DMZ, czyli strefę zdemilitaryzowaną, wzdłuż Renu, która miała służyć jako bufor między dwoma rywalizującymi państwami. Chociaż traktat wersalski był głównym porozumieniem pokojowym po wojnie, inne traktaty dotyczyły mniejszych państw zaangażowanych w wojnę. Inne traktaty zmieniły granice polityczne i doprowadziły do ​​powstania nowych państw, takich jak Finlandia, Rumunia, Polska, Węgry, Litwa, Estonia i Łotwa, żeby wymienić tylko kilka.

Wielka Czwórka natychmiast napotkała problemy ideologiczne. Wilson forsował ideę samostanowienia narodowego, ale Francja i Wielka Brytania nie miały zamiaru porzucać swoich imperiów kolonialnych.

„Nie wiem, czy wojna jest interludium w czasie pokoju, czy pokój jest interludium w czasie wojny”. —Georges Clemenceau

Zakończmy to

https://szkolazpieklarodem.pl/

W 1918 roku, nawet po wycofaniu się Rosji, sprawy nie szły dokładnie tak, jak zaplanowano dla państw centralnych. Wzmocnienie europejskich wojsk świeżymi, energicznymi żołnierzami amerykańskimi oznaczało zgubę dla państw centralnych. Niemiecka ofensywa wiosenna, ostatnia próba uratowania wojny, doprowadziła Niemców bardzo blisko Paryża, ale zatrzymali się tuż przed nią. W lipcu i sierpniu wojska Ententy przeprowadziły duże natarcia, a Niemcy za każdym razem się wycofywały. W październiku niemieckie dowództwo stanęło przed trudną decyzją: walczyć, aż Niemcy zostaną unicestwione, czy podpisać traktat pokojowy. Plotki o niemieckiej porażce rozeszły się wśród niemieckich szeregów, a bunt stał się wszędzie uzasadnioną możliwością; część niemieckiej floty pełnomorskiej zbuntowała się. Niemiecka opinia publiczna opowiedziała się za zakończeniem walk. 8 listopada 1918 roku, w najcięższej dla Niemiec godzinie, cesarz Wilhelm II abdykował i ustąpił miejsca nowej Republice Weimarskiej w Niemczech. Bułgaria jako pierwsze państwo centralne skapitulowała. Poddała się we wrześniu 1918 r. Następnie Imperium Osmańskie podpisało rozejm 30 października, a Austriacy 4 listopada. Niemcy w końcu podpisały porozumienie o zawieszeniu broni jedenastego dnia jedenastego miesiąca, poetycko również o jedenastej godzinie. Straszna wojna, w której po raz pierwszy użyto broni chemicznej i walki powietrznej, tragiczna wojna okopowa i miliony zabitych, w końcu dobiegła końca. Po ostatecznym podliczeniu ofiar w wojnie straciło życie aż 9 milionów ludzi. Niemcy straciły ponad dwa miliony, Rosja straciła 1,7 miliona, a Francja i Austro-Węgry również straciły ponad milion istnień. Z pewnością była to wojna, która zakończy wszystkie wojny.

Jednym z postępów technologicznych dokonanych podczas wojny był rozwój nowoczesnego czołgu. Wprowadzony do walki w 1916 roku po raz pierwszy, brytyjski czołg D1 wkroczył do akcji z szaleńczą prędkością do czterech lub pięciu mil na godzinę na równym terenie. Czołgi, mające na celu przełamanie impasu wywołanego wojną okopową, okazały się bardzo zawodne i wymagające dużej konserwacji na nierównych polach bitew.

Bolszewicy wygrywają

https://szkolazpieklarodem.pl/

Kiedy Lenin i Trocki przejęli władzę, wyjaśnili, że ich rząd będzie tymczasowy, tymczasowy, dopóki nie odbędą się wybory i nie zwoła się zgromadzenie. Wybory jednak nie poszły zgodnie z planem. Rosjanie wybrali większość członków Partii Socjalistów-Rewolucjonistów i mniejszość bolszewików do Zgromadzenia Konstytucyjnego. Dlatego Lenin nakazał armii bolszewickiej rozwiązanie Zgromadzenia. Ludzie rosyjscy nie mogli uwierzyć, że ich wybrani przedstawiciele zostali pozbawieni władzy, a ludzie ponownie stali się poddanymi dyktatury. Biali, czyli rosyjskie siły polityczne i wojskowe, które sprzeciwiały się bolszewikom, zorganizowali się, aby walczyć o rady i rozpoczęli wojnę domową, aby odsunąć znienawidzonych bolszewików od władzy. Ponadto w całej Rosji powstały rządy regionalne, co jeszcze bardziej podważyło autorytet bolszewików. W końcu zorganizowani w legalną armię pod koniec 1918 roku, Biali ruszyli na bolszewików w Moskwie, nowym domu rządu Lenina od marca. Jednak Armia Czerwona Lenina wytrzymała ataki w całej Rosji i zmusiła Białych do ucieczki. Do 1921 roku Czerwoni całkowicie pokonali Białych i wygrali wojnę domową. Lenin i Trocki przypisują sobie dużą część zasług za zwycięstwo nad Białymi. Niezachwiana pewność siebie Lenina zainspirowała bolszewików. Przywrócony pobór do wojska i surowa dyscyplina Trockiego pomogły ukształtować Armię Czerwoną. Wszelkie naruszenia skutkowały surowymi karami, w tym egzekucją. Bolszewicy utrzymywali kontrolę nad centralną Rosją, podczas gdy Biali musieli wkroczyć z regionów granicznych Rosji. Bolszewicy wykorzystali również zastraszającą tajną policję znaną jako Czeka, aby ścigać tych, którzy sprzeciwiali się sprawie bolszewickiej. Po próbie zamachu na Lenina, Czekiści podkręcili atmosferę i rozpoczęli Czerwony Terror. Być może setki tysięcy zostało straconych jako wrogowie bolszewików w tym okresie, który ostatecznie zakończył się wraz z końcem wojny domowej.

Bolszewicy nazywali swoich wrogów Białymi z dwóch powodów. Po pierwsze, biel stanowiła ostry kontrast z czerwienią bolszewików. Po drugie, kolor biały często był kojarzony z carem.

Pod koniec wojny domowej w Rosji Czeka stała się tak bezwzględna i znienawidzona przez Rosjan, że Lenin rozwiązał organizację i zastąpił ją nową tajną policją.

Rewolucja bolszewicka

https://szkolazpieklarodem.pl/

W Szwajcarii do początku 1917 roku czekał na wojnę Włodzimierz Iljicz Lenin (1870–1924). Lenin został wygnany z Rosji na początku stulecia za swoje socjalistyczne idee i wykorzystał swój czas na studiowanie Marksa i bratanie się z innymi socjalistami. Wierzył w rewolucyjne przesłanie marksistowskiego komunizmu i uważał, że nie może i nie powinno być pokojowego przejścia do socjalizmu. Jednak podczas gdy Marks uważał, że gwałtowna rewolucja nastąpi naturalnie, Lenin uważał, że konieczne będzie zainicjowanie rewolucji przy użyciu zawodowych żołnierzy. Lenina i jego zwolenników nazywano bolszewikami, a mniej radykalnych socjalistów rosyjskich mienszewikami. Kiedy w 1914 roku wybuchła wojna, Lenin uważał, że zbliża się czas powstania socjalistycznego w Rosji. W 1917 roku, po abdykacji Mikołaja, Niemcy szczęśliwie zorganizowały powrót Lenina do Rosji, umieszczając go w zapieczętowanym wagonie kolejowym i zabraniając mu wysiadania z pociągu przed przekroczeniem granicy niemieckiej. Od momentu przybycia do Piotrogrodu potępiał Rząd Tymczasowy. Zachęcał bolszewików w Piotrogrodzie, aby nie współpracowali z nim. W lipcu, po trudnych dniach czerwca, bolszewicy podjęli próbę przejęcia Rządu Tymczasowego. Jednak zamach stanu się nie powiódł, a Lenin uciekł. We wrześniu Rząd Tymczasowy stanął w obliczu kolejnej próby przejęcia władzy, tym razem ze strony generała Ławra Korniłowa (1870–1918). Podczas puczu kornilowskiego Kiereński rozdał tysiące karabinów robotnikom Piotrogrodu, aby bronili rządu. Wojska Korniłowa go opuściły, a jego zamach stanu się nie powiódł. Po próbie puczu wielu uzbrojonych robotników Piotrogrodu przeszło na stronę bolszewików. Lenin, czekając na właściwy moment, aby powrócić, dostrzegł swoją szansę. Centralnym punktem rewolucji bolszewickiej było przywództwo prawej ręki Lenina, Lwa Trockiego (1879–1940). Trocki był dynamicznym mówcą, który potrafił zelektryzować całą salę ludzi. Wykorzystał swoje umiejętności oratorskie, aby przekonać Radę Piotrogrodzką, gdzie bolszewicy uzyskali niewielką większość w październiku, aby przekazała mu całą władzę wojskową. Następnie przekonał Radę do przeprowadzenia zamachu stanu nie dla bolszewików, ale dla innych rad w całej Rosji, które akurat odbywały kongres w Piotrogrodzie. 6 listopada ludzie Trockiego, wraz z bolszewikami, przeprowadzili zamach stanu. Zajęli budynki rządowe, a następnie udali się na kongres rad, aby uzyskać jego aprobatę. Tamtejsza większość bolszewicka ogłosiła Lenina przywódcą nowego rządu, w którym władza leżała w rękach rad. Próżnia władzy wymagała wypełnienia, a dynamiczni przywódcy Lenin i Trocki wypełnili pustkę. Rozpaczliwe czasy, w jakich znalazła się Rosja, postawiły rosyjskich robotników w sytuacji, w której potrzebowali po prostu przywódcy z przesłaniem. Przesłanie Lenina było proste: władza polityczna przejdzie w ręce rad, ziemia trafi w ręce chłopów, a Rosja za wszelką cenę wycofa się z wojny z Niemcami. Lenin podchodził do kwestii wojny realistycznie. Wiedział, że Rosja jest skończona, mimo że niektórzy wokół niego nadal chcieli walczyć, z poczucia romantycznego obowiązku i zobowiązania wobec aliantów. W grudniu 1917 r. Rosja podpisała rozejm z państwami centralnymi i rozpoczęła negocjacje pokojowe. Niemcy ostro targowali się podczas negocjacji. Traktat brzeski wymagał, aby Rosja zrezygnowała z roszczeń do absurdalnie dużej ilości terytorium. Wśród ziem, które Rosja musiała oddać, znalazły się Finlandia, Polska, Białoruś, Ukraina i region bałtycki, gdzie miały powstać przyszłe państwa Łotwa, Estonia i Litwa. Państwa centralne zdecydowały w 1918 r. o dodaniu wysokich reparacji wojennych dla Rosji. Wielu bolszewików w rządzie początkowo odmawiało przyjęcia tak surowych warunków pokoju. Jednak Niemcy rozpoczęli marsz do Rosji na początku 1918 r., co w połączeniu z perswazją Lenina zmieniło ich zdanie. Rosja oficjalnie wycofała się z Wielkiej Wojny w 1918 r. i nie było to ani chwili za wcześnie. Pozostanie w wojnie doprowadziłoby do katastrofy narodowej dla Rosji.

Brat Lenina, Aleksandr Uljanow, zginął z rąk kata w 1887 roku za spisek mający na celu zabicie cara Aleksandra III.

Rząd Tymczasowy

https://szkolazpieklarodem.pl/

Od samego początku rząd tymczasowy musiał stawić czoła konkurencji ze strony Rady Piotrogrodzkiej, rady kilku tysięcy robotników, żołnierzy i intelektualistów. Rada Piotrogrodzka została utworzona po abdykacji cara, aby działać jako organ przedstawicielski robotników Piotrogrodu (rosyjska nazwa Petersburga). W maju Rada Piotrogrodzka wydała rozkaz wojskowy numer jeden, który unieważnił władzę oficerów wojskowych i oddał ją w ręce żołnierzy zawodowych. Sowieci zamierzali, aby ten rozkaz wzmocnił armię, ale zapanował chaos. W międzyczasie nowy rząd tymczasowy skupił swoją uwagę na wysiłku wojennym. Rząd, pod silnym wpływem Aleksandra Kiereńskiego (1881–1970), chciał rozpocząć jeszcze jedną dużą ofensywę przeciwko Niemcom, zanim chłopi-żołnierze całkowicie się rozpadną. Kiereński stanął jednak przed ogromnym wyzwaniem. Żądając pokoju, chłopi-żołnierze dezerterowali na lewo i prawo, aby wrócić do swoich rodzin, a w Rosji pojawiło się nowe zagrożenie dla rządu tymczasowego. Latem 1917 roku chłopi oszaleli i kradli ziemię, gdzie tylko mogli. Rosja stała na skraju upadku w kraju i na skraju porażki w I wojnie światowej.

Sowiet to rosyjska rada rządowa

Koniec carów

https://szkolazpieklarodem.pl/

Naród rosyjski uznał swoją Dumę za bardzo rozczarowującą. Car zachował prawo weta do wszystkiego, co robiła Duma, więc głos ludu nie został faktycznie usłyszany. Kiedy pierwsza Duma znalazła się w impasie z ministrami Mikołaja, Mikołaj rozwiązał Dumę. Następna Duma, ku wielkiemu rozczarowaniu cara, okazała się bardziej liberalna i uparta niż pierwsza. Mikołaj ponownie rozwiązał Dumę, a następnie przepisał prawa tak, aby więcej przedstawicieli klasy posiadającej zostało wybranych i było lojalnych wobec cara. W międzyczasie wśród chłopów i robotników trwały zamieszki. Często stosowali przemoc wobec policji i urzędników rządowych. Aby zapanować nad niepokornymi chłopami, Mikołaj mianował Piotra Stołypina (1862–1911) premierem w 1906 roku. Stołypin wprowadził zarówno reformę przemysłową, jak i rolną, aby zapewnić niepokornym chłopom i robotnikom sposoby na wydostanie się z ubóstwa, mając nadzieję na stworzenie klasy nie tak biednych ludzi, którzy byliby bardziej lojalni wobec rządu. Był jednak surowy wobec radykałów i podczas swojej administracji stracił tysiące osób. Szubienica Rosji zyskała przydomek „krawat Stołypina”. W 1914 roku Rosja znalazła się w stanie wojny z państwami centralnymi na wschodnim teatrze działań wojennych. Początkowo wszystko szło dobrze dla Rosji, ale w 1915 roku rosyjscy żołnierze umierali w przerażającym tempie. Na froncie wewnętrznym naród rosyjski miał już dość gospodarki planowej, wysiłku wojennego i Mikołaja. Domagali się głośniej niż kiedykolwiek rządów Dumy, a nie cara. Naród rosyjski od pokoleń był niezadowolony z carów. Nie pochwalał odmowy carów przeprowadzenia liberalnych reform i żywił urazę do braku zaangażowania carów w sprawy robotników. Po fiasku wojny rosyjsko-japońskiej i w świetle obecnego stanu rzeczy w Rosji naród rosyjski miał niewielkie lub żadne zaufanie do tego, że Mikołaj będzie w stanie skutecznie poprowadzić Rosję przez wojnę. W obliczu tych niepokojów społecznych Mikołaj podjął bardzo złą decyzję. Ponownie rozwiązał Dumę, a następnie udał się na linię frontu, aby zmobilizować zdemoralizowane wojska, pozostawiając kraj w rękach swojej żony, Aleksandry (1872–1918). Aleksandra nie miała żadnego talentu do rządzenia; tasowała najważniejszych ministrów kraju jak karty. Aleksandra była nosicielką rzadkiej choroby krwi, hemofilii, i przekazała ją swojemu synowi. Ponieważ żaden lekarz nie mógł pomóc, Aleksandra zwróciła się do Grigorija Rasputina (ok. 1869–1916). Związany z marginalną sektą i twierdzący, że jest prorokiem i świętym człowiekiem, Rasputin nawiązał dziwaczną relację z Aleksandrą; podobno potrafił wyleczyć krwawienie jej syna, gdy nikt inny nie potrafił. Gdy Mikołaj poszedł na linię frontu, a Aleksandra dokonywała politycznych zatrudnień i zwolnień na prośbę Rasputina, trzech mężczyzn zamordowało Rasputina. Aleksandra wpadła w stan szoku, ponieważ Rasputin przepowiedział Aleksandrze złe rzeczy, jeśli umrze. Miał rację. Sytuacja w Rosji szybko się pogorszyła po zamordowaniu Rasputina. W ciągu kilku miesięcy niedobory chleba doprowadziły do ​​zamieszek w Petersburgu, a całe miasto pogrążyło się w chaosie. Mikołaj, wciąż nierozsądnie pozostający na froncie, wysłał rozkazy do wojska, aby zajęło się problemem. Żołnierze dołączyli do rozjuszonego tłumu. Duma wiedziała, że ​​koniec jest bliski i ogłosiła utworzenie rządu tymczasowego, który miał rządzić w miejsce skazanego na zagładę cara. Rodzina cara, a także sam car, gdy powrócił, pozostali w areszcie domowym, dopóki nie zostali później przeniesieni na Syberię; zostali straceni po kolejnej rewolucji. Ich szczątki nie zostały odkryte i ekshumowane aż do lat 90.

Szalony mnich Rasputin wcale nie był mnichem, ale raczej religijnym pielgrzymem. Jednym z ciekawszych przekonań Rasputina było to, że Bóg udzielał łaski tym, którzy naprawiali lub żałowali grzechów, więc grzeszenie było ważne dla znalezienia łaski Bożej. Biorąc pod uwagę dużą liczbę kobiet, z którymi rzekomo spał przez lata, nic dziwnego, że głosił tę wiadomość wielu kobietom, które znał.

Rosyjska rodzina królewska zginęła z rąk katów w 1918 roku, ale jedno z ciał nigdy nie odnaleziono — ciała jednej z córek, Anastazji. Plotki o przetrwaniu Anastazji krążyły przez dziesięciolecia po egzekucji i wywołały swego rodzaju kult fascynacji ideą jej przetrwania. Pomysł, że Anastazja przeżyła egzekucję, doprowadził do kilku prób podszywania się, z których najsłynniejsze zostały dokonane przez dwie kobiety, Amerykankę o imieniu Eugenia Smith i Annę Anderson. W latach 60. antropolodzy i eksperci od pisma ręcznego potępili Smith jako oszustkę; Smith odmówiła również wykonania testów DNA. Pomimo nieudanych testów DNA Anderson, w latach 70. zyskała dość liczną grupę osób, które uważały ją za Wielką Księżną.

Polityka Stołypina była tym, co uważał za „zakład na silnych”, ponieważ miał nadzieję, że silni Rosjanie sprawią, że jego ustawodawstwo opłaci się Rosji.

Rewolucja rosyjska

https://szkolazpieklarodem.pl/

Zaangażowanie Rosji w I wojnę światową nastąpiło tak naprawdę przed rewolucją rosyjską z 1905 r. Kac po rewolucji z 1905 r. powrócił, by prześladować Rosję w 1917 r. i zmusić ją do całkowitego wycofania się z wojny. Rewolucja z 1905 r. wynikała z szeregu problemów. Po pierwsze, chłopi nigdy nie cieszyli się w pełni z likwidacji poddaństwa (patrz rozdział 18), ponieważ warunki pozostały złe. Po drugie, robotnicy miejscy rozwinęli wiele z tych samych skarg, które robotnicy fabryczni mieli wcześniej w tym wieku w Wielkiej Brytanii. Słabe warunki pracy i życia w miastach skłoniły robotników do tworzenia związków zawodowych, mimo że związki były nielegalne. Problemy te w końcu osiągnęły punkt kulminacyjny w zimną niedzielę w styczniu 1905 r. Pod przewodnictwem księdza Jerzego Gapona (1870–1906), założyciela Zgromadzenia Rosyjskich Robotników Fabryk i Zakładów, tysiące pokojowych demonstrantów przemaszerowało przez Petersburg do Pałacu Zimowego. Z religijnymi ikonami w dłoniach i hymnami rozbrzmiewającymi w powietrzu tłumy miały nadzieję przedstawić carowi Mikołajowi petycję. Nie wiedzieli, że Mikołaj opuścił miasto dwa tygodnie wcześniej. Wojska wokół pałacu otworzyły ogień do protestujących i zabiły nawet 1000 z nich. Incydent, znany jako Krwawa Niedziela, wywołał strajki i bunty przez resztę 1905 roku. Bunty nigdy nie przyniosły większych efektów, ponieważ nie były zorganizowane ani zorientowane na cel; były zasadniczo spontaniczną przemocą. Zmęczony narzekaniem Mikołaj wydał Manifest Październikowy w październiku i przyznał narodowi rosyjskiemu pewne prawa obywatelskie oraz organ przedstawicielski znany jako Duma. Manifest zadowolił liberałów, ale socjaldemokraci znienawidzili ten ruch. W odpowiedzi bezskutecznie zbuntowali się w Moskwie.

Całkowity wysiłek wojenny

https://szkolazpieklarodem.pl/

Ponieważ mocarstwa zaangażowane w pierwszą wojnę światową nie miały pojęcia, jak długo będą zaangażowane w wojnę, wczesne szacunki kosztów wojny były dalekie od rzeczywistych wydatków. Wkrótce stało się oczywiste, że wojna wyczerpie gospodarki narodów znacznie bardziej, niż ktokolwiek sobie wyobrażał. Uświadomienie sobie tego skłoniło rządy do tymczasowego porzucenia tradycyjnych systemów gospodarczych i ustanowienia gospodarek nakazowych. Rządy przejęły środki produkcji i nakazały, co ma być produkowane i w jakich ilościach. W Niemczech prawo wymagało, aby mężczyźni w wieku produkcyjnym pracowali tylko na stanowiskach, które przynoszą korzyści wysiłkowi wojennemu. Pomimo skuteczności tej strategii w usprawnianiu gospodarek narodowych, rządy Europy zraziły wielu pracowników. Rządy posunęły się o krok dalej. W większości krajów wszyscy angażowali się w wojnę. Mężczyźni szli na wojnę, kobiety często pracowały w fabrykach, w których pracowali mężczyźni, a dzieci pracowały, aby zbierać skrawki metalu, które miały być wykorzystywane do celów produkcji wojskowej. Rządy wprowadziły również kontrolę cen i reglamentację, zwłaszcza żywności. Obywatelom często odmawiano cennej żywności, aby dostępne zapasy mogły być wykorzystane do wyżywienia żołnierzy. Dzięki tym ekstremalnym środkom, z których najbardziej ekstremalne były środki zastosowane w Niemczech, rządy europejskie były w stanie zrekompensować i zarządzać niedoborami wszelkiego rodzaju surowców i niezbędnych dostaw. Efektywność wykazana przez niektóre rządy w całkowitym wysiłku wojennym wzmocniła argumenty socjalistów, którzy opowiadali się za kontrolą rządu nad środkami produkcji, a także za odpowiedzialnością za redystrybucję bogactwa. Mobilizacja całych społeczeństw okazała się nieoceniona dla wysiłku wojennego po obu stronach.

Aby utrzymać wszystkich na pokładzie wysiłku wojennego, rządy używały plakatów propagandowych i broszur, aby promować wojnę. Propaganda rządowa zazwyczaj zawierała patriotyczne przesłania i często przedstawiała wrogów jako złoczyńców lub potwory