…nie dla każdego…

https://szkolazpieklarodem.pl/

Głównymi celami wcześniejszych inkwizycji byli Żydzi, muzułmanie, czarownice i heretycy z pospolitego kręgu. Podczas wcześniejszych inkwizycji nie było wichrzycieli, takich jak protestanci czy astronomowie, którzy pisali bzdury o wszechświecie (patrz rozdział 11). Pierwsze dwie inkwizycje często stosowały tortury, aby wymusić zeznania, prawdziwe lub nie, od „heretyków”. Pierwsze dwie inkwizycje często również wykonywały egzekucje na osobach uznanych za winnych herezji. Inkwizycja rzymska za papieża Pawła III różniła się w dwóch głównych kwestiach. Po pierwsze, inkwizycja rzymska atakowała herezję związaną głównie z ortodoksją Kościoła. Innymi słowy, Kongregacja zazwyczaj atakowała ludzi z powodów akademickich i teologicznych. Kongregacja nie przejmowała się anonimowymi osobami biegającymi po włoskiej wsi. Po drugie, Inkwizycja rzymska nie uciekała się do niemal takiego samego poziomu brutalności. Publiczne procesy często kończyły się publicznym odwołaniem przez oskarżonego jego zeznań, a następnie publiczną pokutą. W ten sposób społeczeństwo zobaczyło, że Kościół katolicki i jego nauczanie są prawdziwe, słuszne, a nawet miłosierne. Tak było przez kilka lat, lub przynajmniej dopóki papieżem był Paweł III. Kiedy Carafa został papieżem Pawłem IV, Rzymska Inkwizycja nabrała nowej osobowości. Zwiększył zapał, z jakim Kongregacja poszukiwała heretyków lub „podejrzanych”, jak ich nazywał. Wypuścił również Kongregację na Kościół. Za Pawła IV biskupi, a nawet kardynałowie, znaleźli się pod ostrzałem. Paweł IV był być może nieco mniej niechętny do używania siły. Kościół nie mógł nikogo stracić, ale gdy heretycy zostali skazani, mogli zostać przekazani władzom świeckim w celu wykonania kary śmierci.

Sądy Rzymskiej Inkwizycji korzystały z czternastowiecznego podręcznika inkwizycyjnego zwanego Directorium inquisitorium jako przewodnika po prawidłowych procedurach miłosierdzia.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Wielu urzędników w Kościele bardziej zależało na powstrzymaniu rozprzestrzeniania się protestantyzmu niż na pojednaniu z nim. Wielu takich urzędników, a kardynał Carafa (1476–1559) był tego doskonałym przykładem, postrzegało protestantów jako heretyków, którzy odeszli od Kościoła i odwrócili się od Boga. Dla Carafy heretycy ci nie zasługiwali na szansę pojednania, zasługiwali na karę. Carafa i inni jemu podobni nalegali, aby papież Paweł III przywrócił średniowieczne narzędzie znane jako inkwizycja. Dwie inne duże inkwizycje miały miejsce przed papieżem Pawłem III, jedna w 1231 r., a druga w Hiszpanii w 1478 r., więc istniały precedensy dla takiego narzędzia. Papież Paweł III prawdopodobnie nie potrzebował zbyt wiele przekonywania, przerażony napływem protestanckich i świeckich idei do swojej ojczyzny, Włoch. W 1542 roku Paweł utworzył Kongregację Inkwizycji, znaną również jako Święte Oficjum i jako Inkwizycja Rzymska. Kongregacja składała się z sześciu kardynałów, z których jednym był Carafa, znany jako Inkwizytor Generalny. Podstawowym zadaniem Inkwizycji Rzymskiej było znajdowanie heretyków, zwłaszcza we Włoszech, i radzenie sobie z nimi.

Hiszpańska Inkwizycja pod rządami Ferdynanda i Izabeli zyskała szczególną sławę za brutalne traktowanie muzułmanów i Żydów przez Kościół. Wielu katolików uciekło z kraju w obawie o swoje życie. Wielu z tych, którzy pozostali, zapłaciło za to życiem. Jednak kilku Żydów i muzułmanów nawróciło się na katolicyzm.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Podczas gdy jezuici nauczali na całym świecie, pewna kobieta we Włoszech, w okresie renesansu, chciała, aby kobiety mogły nauczać tak, jak jezuici. Było wiele zakonów dla kobiet, ale kobiety, które zostawały zakonnicami, były zmuszane do klauzury; ponieważ niezamężne kobiety nie mogły być wysyłane w świat same, zakonnice były zmuszane do życia w klasztorach. W 1535 roku Aniela Merici (1474–1540) postanowiła zmienić tę tradycję, więc założyła Zakon Urszulanek dla kobiet w Brescii we Włoszech. Zakon Urszulanek miał być zakonem nauczającym, a priorytetem numer jeden Zakonu była edukacja młodych kobiet. Kobiety w Zakonie nie były zakonnicami i nie kryły się za klauzurowymi murami klasztoru. Zamiast tego spotykały się w różnych domach, a następnie szły w świat, aby wykonywać swoją pracę. W czasach zakładania Zakonu Urszulanek od kobiet oczekiwano, że będą piękne i inspirujące. Nie dawano im szansy na edukację. Angela chciała, aby dziewczęta, bogate i biedne, miały taką szansę. Podobnie jak jezuici, Urszulanki miały nadzieję schrystianizować swoje uczennice. A dokładniej, Angela chciała schrystianizować swoje młode kobiety poprzez edukację, aby domy i rodziny, które pewnego dnia mogłyby założyć, miały już solidne fundamenty religijne. Zakon Urszulanek wykonał tak wielką pracę, że papież pochwalił Angelę. Zaoferował jej szansę zostania głową zakonu zakonnic, ale Angela odmówiła. Postanowiła zostać z Urszulankami i w świecie.

Angela Merici nazwała zakon na cześć św. Urszuli, świętej słynącej z 11 000 dziewiczych towarzyszek.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Być może najbardziej wpływowym ze wszystkich zakonów, które wyrosły z reformacji katolickiej, było Towarzystwo Jezusowe, czyli jezuici, założone przez Ignacego Loyolę (1491–1556). Urodzony w Hiszpanii Ignacy wstąpił do wojska i służył tam, aż do momentu, gdy został ranny w bitwie w 1521 roku. Podczas rekonwalescencji spędzał czas na czytaniu o świętych. Jego lektury tak go poruszyły, że rozpoczął nowe życie pełne medytacji, modlitwy i bicowania w jaskini. Po roku spędzonym w jaskini Ignacy udał się do Jerozolimy i z powrotem, a następnie zapisał się do szkoły. Po ukończeniu studiów uniwersyteckich zebrał kilku zwolenników i założył Towarzystwo Jezusowe, czyli jezuitów. Małe Towarzystwo Jezusowe podróżowało tu i tam, opiekując się biednymi i gromadząc więcej zwolenników. Ignacy wykazał się wielką rozwagą, kogo przyjmował do zakonu, ale liczba członków i tak rosła. W 1538 roku papież Paweł III uznał jezuitów za oficjalny zakon w Kościele katolickim. Jezuici zbudowali swój zakon na zestawie bardzo surowych zasad życia i rozwoju duchowego. Ignacy i jezuici byli pasjonatami edukacji i Kościoła. Decyzja o kształceniu młodzieży przez Kościół przyszła jezuitom naturalnie. Ignacy wierzył, że może dać dzieciom jedno z najlepszych wykształceń na świecie, a jednocześnie wychować lojalnych katolików. Ponieważ jezuici ustanowili tak wysokie standardy dla osób przyjmowanych do zakonu, jezuici utrzymywali członkostwo wysoce odpowiednie do nauczania dzieci w Europie i modelowania dla nich wzorowego stylu życia. Dzięki znacznemu funduszowi z Rzymu jezuici zakładali szkoły i kolegia w całej Europie. W krótkim czasie jezuickie instytucje edukacyjne zyskały znakomitą reputację. Jezuici kładli również duży nacisk na misje. Księża jezuici podróżowali z odkrywcami przez Atlantyk do Nowego Świata. Inni księża jezuici podróżowali po Europie, a nawet do Azji. Gdziekolwiek się udali, z powodzeniem zdobywali dusze dla wiary katolickiej. Być może największy sukces jezuitów miał miejsce w Brazylii. W każdym miejscu jezuiccy misjonarze posługiwali ludziom i nauczali ich o chrześcijaństwie. Jezuici ponoszą dużą odpowiedzialność za sukces reformacji katolickiej. Jezuici skutecznie szerzyli katolicyzm nie tylko w Europie, ale na całym świecie. Przyprowadzili do katolicyzmu niezliczoną liczbę osób niebędących katolikami i wielu byłych katolików z powrotem do Kościoła.

W połowie XVI wieku liczba jezuitów oscylowała wokół 1000. Mniej niż 100 lat później liczba jezuitów przekroczyła 10 000

https://szkolazpieklarodem.pl/

Jednym z paradoksów reformacji katolickiej było to, że monastycyzm odegrał tak wielką rolę w odnowie ducha katolickiego. W końcu liczni reformatorzy protestanccy potępili życie monastyczne i twierdzili, że nie ma ono żadnych podstaw w pismach świętych. Ponieważ reformacja katolicka rozpoczęła się w dużej mierze jako ruch oddolny, duża część zaangażowania na rzecz nowego i lepszego Kościoła katolickiego pochodziła z klasztorów, w szczególności od zwykłych mnichów i zakonnic. Klasztory i konwenty pierwotnie zostały założone na zasadach posłuszeństwa, ubóstwa i czystości. Zasady te, według reformatorów protestanckich i katolickich, zaginęły u wielu duchownych. Aby przywrócić te zasady Kościołowi i przyciągnąć ludzi z powrotem do katolicyzmu, podczas reformacji katolickiej pojawiło się kilka nowych zakonów lub grup duchownych, w większości mnichów. Zakon Somaschi Regular Clerics, tak nazwany od miejsca pochodzenia w Somasca we Włoszech, rozpoczął działalność dzięki pracy Hieronima Emilianiego (1481–1537). Emiliani zaczynał zaledwie z garstką zwolenników, którzy wcześniej mieli krótkie powiązania z innymi zakonami. Założyli własny zakon i poświęcili swoje życie opiece nad biednymi, chorymi i sierotami. Zaledwie kilka lat po założeniu Somaschi, kapucyni oddzielili się od franciszkańskiego zakonu mnichów założonego przez św. Franciszka z Asyżu (ok. 1181–1226). Kapucyni przestrzegali franciszkańskich reguł monastycznych i nawet ubierali się jak franciszkańscy mnisi w swoje brązowe szaty z kapturami. Niedługo potem Antoni Zaccaria (1502–1539) założył Barnabitów, pierwszy zakon nazwany na cześć św. Pawła. Zakon Barnabitów liczył wśród swoich członków księży, zakonnice nieklauzurowe, a nawet pary małżeńskie. Ostatecznie Barnabici utworzyli Angelice, żeńską gałąź zakonu. Barnabici, podobnie jak inne zakony, byli oddani prowadzeniu pobożnego życia.

Klasztor to wspólnota zakonnic lub kobiet, które złożyły śluby posłuszeństwa, ubóstwa i czystości; można go porównać do klasztoru

https://szkolazpieklarodem.pl/

Być może pierwszym zadaniem Soboru było nakreślenie głównych różnic między doktryną katolicką a herezją protestancką. Protestanci poruszyli szereg kwestii w trakcie Reformacji protestanckiej, a Sobór zamierzał zająć się tymi kwestiami. Na przykład jednym z głównych punktów spornych dla protestantów była supremacja Biblii nad wszystkim, w tym tradycją kościelną i papiestwem. Sobór potwierdził stanowisko Kościoła, że ​​chociaż pisma są ważne, tradycja kościelna musi być uważana za równie ważną. Sobór zajął się również tłumaczeniem pism. Wielu reformatorów albo sprzeciwiało się Wulgacie, przekładowi Biblii z V wieku autorstwa św. Hieronima napisanemu w powszechnej łacinie, albo tworzyło nowe tłumaczenia z oryginalnych tekstów. W odpowiedzi oficjalna i autoryzowana wersja Pisma Świętego. Sobór zajął się również protestanckimi obawami dotyczącymi interpretacji pism. Reformatorzy protestanccy często argumentowali, że każdy wierzący ma nie tylko prawo, ale i obowiązek czytania i interpretowania pism świętych dla siebie — bez Kościoła. Sobór odrzucił to, mówiąc, że tylko Kościół katolicki ma prawo interpretować pisma święte. Innym z najważniejszych problemów dzielących obie strony było zbawienie. Większość protestantów twierdziła, że ​​zbawienie przychodzi wyłącznie przez wiarę w łaskę Bożą. Sobór odrzucił to twierdzenie i podtrzymał twierdzenie, że dobre uczynki w Kościele są tak samo konieczne do zbawienia jak wiara. Następnie Sobór zajął się protestancką ideą, że istnieją tylko dwa sakramenty, a nie siedem, które posiada Kościół. Sobór debatował nad każdym sakramentem i doszedł do wniosku, że w rzeczywistości jest ich siedem. Jeden sakrament, Wieczerza Pańska, spowodował wiele nieporozumień między katolikami a protestantami. Sobór odrzucił protestanckie poglądy na chleb i wino i podtrzymał doktrynę transsubstancjacji. Sobór potwierdził również, że wino powinno być wstrzymane przed świeckimi i spożywane tylko przez duchownych. Sobór Trydencki dokonał również ponownej oceny szeregu doktryn Kościoła wczesnochrześcijańskiego i średniowiecznego, które znalazły się pod ostrzałem. Sobór potwierdził doktryny wiary w czyściec, kultu świętych, celibatu duchownych, sukcesji apostolskiej i liturgii. Sceptyczni protestanci wskazali te „odkrycia” jako dokładnie to, czego oczekiwali. Sobór Trydencki rzeczywiście zrobił kilka rzeczy, które powinny zadowolić przynajmniej niektórych protestantów. Chociaż Sobór nie odrzucił praktyki sprzedaży odpustów, zażądał ograniczenia szerokiego stosowania odpustów i całkowitego ograniczenia nadużywania sprzedaży odpustów. Sobór stwierdził również, że, jak twierdziło wielu wczesnych reformatorów, lokalne duchowieństwo miało poważne problemy, w tym brak wykształcenia teologicznego, a co gorsza, analfabetyzm. Sobór nakazał budowę seminariów w celu kształcenia księży, co było ogromnym krokiem w kierunku oczyszczenia duchowieństwa. Rada zajęła się roszczeniami o absencję i wymagała, aby biskupi faktycznie odwiedzali lub przebywali w swoich diecezjach. Sobór Trydencki został oceniony zarówno z perspektywy protestanckiej, jak i katolickiej. Dla protestantów Sobór Trydencki zreformował bardzo niewiele i wprowadził tylko kilka zmian instytucjonalnych. Zawsze oczekiwali, że Sobór po prostu przejdzie przez ruchy i podtrzyma wszystko, w co Kościół wierzył przez cały czas. Dla katolików jednak Sobór osiągnął dwa główne cele: znalazł wady w Kościele i zajął się nimi. Sobór mógł z łatwością nie znaleźć niczego, co wymagałoby zmiany, i ogłosić, że Kościół działa prawidłowo. Na jego korzyść przemawia to, że Sobór zgodził się z opinią publiczną i wymagał podjęcia działań w niektórych kwestiach. Ponadto Sobór umocnił stanowisko Kościoła w wielu kwestiach, potwierdzając tym samym kilka bardzo ważnych doktryn Kościoła. Sobór Trydencki stał się przewodnim światłem katolicyzmu na kilka stuleci, ponieważ spisał dokładnie to, w co Kościół wierzył w wielu istotnych kwestiach.

Określenie tradycja kościelna odnosi się zazwyczaj do pism wczesnych ojców Kościoła, czyli osób, które żyły w pierwszych kilku wiekach po Chrystusie, do deklaracji papiestwa i ustaleń soborów powszechnych, takich jak Sobór Trydencki.

Chociaż katolicka reformacja osiągnęła punkt kulminacyjny wraz z Soborem Trydenckim, Sobór Trydencki z pewnością nie był pierwszym tego typu reformatorskim spotkaniem uczonych Kościoła. W rzeczywistości Sobór Trydencki był w rzeczywistości dziewiętnastym spotkaniem soboru powszechnego. Pierwsze takie spotkanie miało miejsce w 325 r. n.e. podczas Pierwszego Soboru Nicejskiego, na którym Kościół przyjął nicejskie wyznanie wiary. 21. i ostatni taki sobór miał miejsce w latach 60. XX wieku podczas Drugiego Soboru Watykańskiego. Sobory powszechne mają ogromne znaczenie w katolicyzmie, ponieważ Kościół katolicki uważa tradycję kościelną za równą znaczeniu pism świętych.

Kiedy Sobór Trydencki w końcu zakończył sprawę po prawie 20 latach, papież wydał dekret oficjalnie potwierdzający wszystkie ustalenia Soboru, które następnie stały się częścią oficjalnej tradycji Kościoła.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Jednym z pierwszych nieporozumień, jakie pojawiły się na pierwszej sesji, było to, czy rozłam między katolikami a protestantami powinien, a nawet czy może zostać pojednany. Byli tacy, którzy mieli nadzieję, że Sobór może dokonać pewnych ustępstw teologicznych na rzecz protestantów w nadziei na ich odzyskanie. Bardziej konserwatywne duchowieństwo nie chciało mieć nic wspólnego z pojednaniem: protestanci podjęli decyzję i wybrali drogę herezji. Przeciwnicy ostatecznie przejęli kontrolę nad przebiegiem obrad i pojednanie nie miało już żadnych realnych szans. Inną przeszkodą między katolikami a protestantami był brak protestantów na Soborze. Kiedy pomysł Soboru po raz pierwszy dotarł do przywódców Reformacji Protestanckiej, zażądali oni, aby spotkania odbywały się w Niemczech. Rzym zażądał, aby odbywały się we Włoszech. Trydent był kontrolowany przez cesarza rzymskiego, ale znajdował się bardzo blisko Włoch. Kilku protestantów pojawiło się na drugiej sesji soboru, ale nie mieli oni żadnego wpływu na przebieg obrad.

https://szkolazpieklarodem.pl/

W końcu, po wielu negocjacjach ze Świętym Cesarzem Rzymskim, w 1542 roku papież Paweł III zwołał sobór, który miał się odbyć w Trydencie, mieście tuż po włoskiej stronie Alp. W końcu, trzy lata później, sobór rozpoczął pierwszą z kilku sesji: 1545–1547, 1551–1552 i 1562–1563. Papież i Święty Cesarz Rzymski mieli nadzieję, że Sobór Trydencki osiągnie szereg celów. Po pierwsze, mieli nadzieję na pojednanie, przynajmniej w pewnym stopniu, z protestantami. Po drugie, mieli nadzieję na prawdziwą reformę nadużyć powszechnych wśród wielu duchownych. Po trzecie, mieli nadzieję na stworzenie ostatecznych doktryn, które poprowadzą Kościół naprzód przez kolejne stulecia. Pierwsze spotkanie Soboru nie cieszyło się zbyt dużą frekwencją i, co ciekawe, większość czasu poświęcono na dyskusje na temat tego, co będzie omawiane. Czasami spotkania były serdeczne, ale innym razem przeradzały się w zaciekłe kłótnie i kłótnie. Niemniej jednak po 17 latach debat Kościół miał to, czego potrzebował.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Jednym z najbardziej wpływowych członków Oratorium okazał się Gasparo Contarini (1483–1542). Contarini był doradcą papieża Pawła III (1468–1549), gdy Paweł chciał uzyskać raport na temat tego, jaki problem wydaje się być w Kościele. Po przeprowadzeniu dochodzenia Contarini sporządził raport, który w zasadzie mówił to samo, co powiedział Erazm: prawdopodobnie największym problemem w Kościele jest papiestwo. Chociaż papieżowi trudno było to przełknąć, działał mądrze i spokojnie. Paweł wiedział, że Kościół, a nawet papiestwo, muszą się zmienić. Pomimo oporu ze strony kilku wpływowych przywódców Kościoła, papież Paweł III zaczął odnawiać niektóre aspekty papiestwa. Między innymi Paweł zakończył praktykę symonii, jedną z rzeczy, na którą wczesni reformatorzy narzekali najbardziej. Zgodnie z obietnicami złożonymi przed objęciem urzędu papieża, Paweł próbował zwołać sobór kościelny w celu omówienia reformy i wyjaśnienia doktryny Kościoła. Jednak Pawłowi III nigdy nie udało się nakłonić urzędników kościelnych do uzgodnienia czasu i miejsca zwołania takiego soboru.

https://szkolazpieklarodem.pl/

W latach następujących po reformacji katolickiej Kościół oficjalnie przypisywał większość korupcji i nadużyć w późnośredniowiecznym Kościele humanizmowi i świeckości. Jak na ironię, dwie z najbardziej namiętnych postaci reformacji katolickiej były również dwoma z największych humanistów, Tomaszem Morem i Erazmem z Rotterdamu. Humaniści byli dobrze oczytani w klasyce i oryginalnych tekstach Biblii. Rozpoznali, że w Kościele coś jest nie tak i wzywali do reformy. Podejście było intelektualne. Tomasz More napisał słynne dzieło Utopia jako satyrę na problemy, które widział w społeczeństwie. More pozostał lojalny wobec Kościoła katolickiego nawet po tym, jak Henryk VIII odłączył się i utworzył Kościół anglikański; More był naprawdę bardziej oddany Kościołowi niż swojemu królowi. Jego namiętna obrona katolicyzmu kosztowała go życie, ale jego męczeństwo zwróciło uwagę na jego przesłanie. Jeden z bliskich przyjaciół More’a, holenderski humanista Erazm, również wykorzystał moc pióra. Podobnie jak More, Erazm nigdy nie bał się konfliktów ani konfrontacji. W Pochwale głupoty Erazma satyrycznie skrytykował papiestwo. On również pozostał lojalny wobec Kościoła i zawsze uznawał autorytet Kościoła. Erazm ryzykował mówienie prawdy, bez względu na to, jak niewygodne to było dla niego lub papieża, ponieważ troszczył się o Kościół. Znana grupa złożona z mniej znanych osób pojawiła się na początku XVI wieku w Rzymie. Grupa, znana jako Oratorium Bożej Miłości, składała się zarówno z duchownych, jak i świeckich, a większość z nich była humanistami. Członkowie starali się żyć tak, jak żyli apostołowie, w celu przywrócenia świętości Chrystusa, a apostołowie odnowili i zreformowali Kościół. Mieli nadzieję naśladować przykładne życie apostołów, głosząc kazania i troszcząc się o chorych i pokornych — działania, których już nie widzieli w Kościele. Gdy niektórzy z jego członków podróżowali z Rzymu do innych miejsc i zakładali nowe rozdziały, pobożność Oratorium znalazła drogę do Włoch, a ostatecznie do innych części Europy. Inni członkowie zakładali nowe zakony, takie jak Teatyni Klerycy Regularni lub Teatyni Regularni Klerycy. Kilku członków Oratorium zostało wysoko postawionymi biskupami, a nawet papieżami.

Humanizm to gloryfikowanie człowieka i jego potencjału. Sekularyzm to nacisk na materialne rzeczy tego świata, a nie na rzeczy związane z życiem pozagrobowym i duchowością

Tomasz More i Desiderius Erazm zostali przyjaciółmi na całe życie, gdy Erazm studiował w Anglii. Łączyła ich wspólna pasja do Kościoła katolickiego i chcieli, aby Kościół wprowadził pewną reformę. Choć szanowali Lutra, chcieli reformy instytucjonalnej, a nie zmian doktrynalnych w katolicyzmie. Ze względu na miłość do Kościoła, żaden z nich nie wahał się komentować stanu Kościoła. Najsłynniejsze i najważniejsze dzieło Erazma, Pochwała głupoty, zostało zadedykowane jego przyjacielowi, Sir Thomasowi More’owi.