Autor: admin

https://szkolazpieklarodem.pl/

Lata poprzedzające rok 1800 były latami intelektualnych i ideologicznych zmian, a także radykalnych przewrotów politycznych. Lata po roku 1800 były również latami intelektualnych i ideologicznych zmian; przewroty polityczne miały miejsce głównie w połowie XIX wieku. Idee polityczne, takie jak nacjonalizm i liberalizm, rzuciły wyzwanie konserwatyzmowi. Intelektualne i artystyczne idee romantyzmu rzuciły wyzwanie racjonalizmowi. Gdy gorączka rewolucyjna przeniosła się przez kontynent na arenę intelektualną i polityczną, wielu Europejczyków zaczęło marzyć o zmianach społeczno-ekonomicznych. Dla tych Europejczyków socjalizm wydawał się jedynym logicznym wyborem.

https://szkolazpieklarodem.pl

◆ Wielka Brytania była miejscem narodzin rewolucji przemysłowej. W Wielkiej Brytanii rozwijał się przemysł chałupniczy, a później Wielka Brytania miała mnóstwo zasobów naturalnych, nadwyżkę siły roboczej, rynki zbytu w koloniach i wolność od wojny na brytyjskiej ziemi.

◆ Wraz z rozwojem wczesnej produkcji, krosna i młyny przeniesiono do większych lokalizacji i stały się fabrykami. Fabryki, w teorii, zagrażały pracy wielu tkaczy ręcznych i innych rzemieślników, więc luddyści zaatakowali setki fabryk w ramach protestu.

◆ Koleje zmieniły całą Europę, przyspieszając transport towarów i ludzi. Ci, którzy zainwestowali w koleje, zbili fortuny.

◆ Gdy rewolucja przemysłowa przyciągnęła miliony pracowników do miast Europy, miasta przepełniły się ludźmi. Rezultatem były brudne miasta, w których szalała cholera.

◆ Przywódcy Europy ostatecznie poradzili sobie ze złymi warunkami w miastach, znając teorię zarazków i planując nowe systemy kanalizacyjne, szersze ulice i akwedukty.

◆ Romantyzm mocno kontrastował z racjonalistycznym Oświeceniem. Romantyzm kładł nacisk na indywidualność, emocje, namiętność i piękno.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Sztuka romantyczna pojawiła się jako reakcja na pozbawioną emocji sztukę ruchu neoklasycznego, którego Jacques-Louis David był jednym z najwybitniejszych. Surowy i ustrukturyzowany ruch neoklasyczny zareagował na kwiecistą i dekoracyjną sztukę baroku i starał się naśladować wielkie klasyczne style Grecji i Rzymu. Artyści romantyczni odrzucili konwencjonalne standardy i malowali namiętne, poruszające dzieła na różne tematy. Dwóch najwybitniejszych malarzy romantycznych, obaj angielscy, malowało ten sam temat, ale w wyraźnie odmienny sposób. J.M.W. Turner (1775–1851) i John Constable (1776–1837) byli zafascynowani naturą. Turner malował burzliwe, burzliwe i dzikie sceny naturalne. Constable z kolei malował spokojne krajobrazy przedstawiające rolników, domki i inne pogodne sceny. We Francji Eugene Delacroix (1798–1863) i Theodore Gericault (1791–1824) malowali drastycznie różne sceny od swoich brytyjskich odpowiedników. Delacroix malował sceny egzotyczne, ale jego najsłynniejszy obraz pozostaje obrazem politycznym. Jego Wolność wiodąca lud na barykady (1830) upamiętniała rewolucję francuską z 1830 roku i przedstawiała namiętność i emocje takiego powstania. Gericault, który malował w ostatnich latach Napoleona, znalazł największą inspirację w ludzkim stresie i cierpieniu. Jego pionierskie dzieło, Tratwa Meduzy (1819), przedstawia cierpiących rozbitków z wraku statku dryfujących na tratwie z majestatycznym morzem i niebem w tle. Romantyczny okres muzyczny nastąpił po okresie muzyki klasycznej i silnie reagował na ten okres muzyki. Okres muzyki klasycznej charakteryzował się strukturą i tradycyjnym stylem. Muzycy romantyczni jednak ciężko pracowali, aby oddzielić się od stylu klasycznego. Począwszy od wielkiego Ludwiga von Beethovena (1770–1827), muzycy romantyczni starali się pobudzać emocje i zabierać słuchaczy w emocjonalną podróż. Beethoven, a później Richard Wagner (1813–1833), używali akordów, jak żaden inny kompozytor wcześniej, i kładli nacisk na tematy muzyczne. Jednym z najpopularniejszych muzyków romantycznych był Franz Liszt (1811–1886), jeden z największych pianistów wszech czasów. Liszt cieszył się ogromną popularnością i stworzył wiele utworów muzycznych.

W niektórych kręgach uważa się, że Delacroix był nieślubnym synem francuskiego ministra Charlesa Talleyranda

Liszt był wielkim humanistą. Często udzielał lekcji za darmo i przekazywał hojne kwoty pieniędzy na sierocińce i fundusze pomocy w przypadku katastrof.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Literatura romantyczna ma swoje korzenie w dwóch miejscach. W Niemczech ruch literacki Sturm und Drang powstał jako reakcja na nadmiernie racjonalne tradycyjne formy literatury, które istniały w Europie przed latami 60. XVIII wieku. Literatura „burzy i naporu”, częściowo zainspirowana oświeceniowym myślicielem Rousseau , przedstawiała namiętną lub emocjonalną jednostkę zmagającą się z problemem często związanym ze stresem społecznym. Sam Rousseau mógłby być główną postacią takiej historii. Najlepszym wczesnym przykładem takiego dzieła były Cierpienia młodego Wertera Goethego (1749–1832), opowieść o namiętnym młodym artyście. W Wielkiej Brytanii najwcześniejszy przykład literatury romantycznej często przypisuje się Samuelowi Taylorowi Coleridge’owi (1772–1834) i Williamowi Wordsworthowi (1770–1850), którego Lyrical Ballads z 1798 r. złamały wszystkie tradycyjne zasady dotyczące poezji, ballad i tekstów piosenek. Po nich przyszli tacy giganci literatury jak William Blake, Lord Byron i John Keats. Literatura gotycka, forma literatury romantycznej, zdecydowanie pobudzała emocje czytelników. Począwszy od Zamku w Otranto Horace’a Walpole’a (1717–1797) z 1764 roku i kończąc na klasycznym Frankensteinie Mary Shelley (1797–1851) z 1818 roku, literatura gotycka zawierała takie rzeczy jak duchy, ponure postacie, mroczne i ponure otoczenie, zamki oraz opowieści grozy i napięcia. Sir Walter Scott (1771–1832) wykorzystał romantyczną fascynację średniowieczem w swojej powieści Ivanhoe (1820) i spopularyzował powieść historyczną. Victor Hugo (1802–1885) wniósł swój wkład, między innymi, dzięki Dzwonnikowi z Notre Dame. Co ciekawe, w epoce romantyzmu dzieło Williama Szekspira odniosło triumfalny powrót i stało się być może bardziej popularne niż za jego życia.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Romantyzm rozpoczął się w Niemczech mniej więcej w okresie oświecenia we Francji. Ruch ten najprawdopodobniej miał swoje początki w zbiorze popularnych baśni ludowych braci Grimm i zainteresowaniu innych Niemców popularnymi pieśniami ludowymi i balladami. To przygotowało grunt pod ruch, który przynajmniej w pewnym stopniu powstał w reakcji na intelektualizm i racjonalizm oświecenia. Zainteresowanie literaturą ludową i muzyką pokazało, że „lud”, jak nazywali go myśliciele oświeceniowi, był równie zdolny jak intelektualiści do rozwijania idei i tworzenia sztuki i literatury. To, co nastąpiło nie tylko w Niemczech, ale także w Anglii, to fascynacja rzeczami z przeszłości; w szczególności historiami z przeszłości. Średniowieczne opowieści o bohaterskich jednostkach i wielkich czynach rozpaliły wyobraźnię romantyków. Romantycy przyjęli wszystko, co średniowieczne i egzotyczne. Prawdziwe odejście od ideałów oświecenia i prawdopodobnie reakcja przeciwko nim, romantyzm ogólnie odrzucił zimny, stoicki racjonalizm na rzecz kreatywności, wyobraźni i, przede wszystkim, emocji. Preferował również indywidualność i wyjątkowość zamiast dostosowywania się do tradycyjnych standardów. Romantycy postrzegali religię z perspektywy artystycznej, a nie z perspektywy uległych wyznawców. Być może ironią jest to, że romantyzm rozkwitł dokładnie w tym samym czasie, gdy industrializacja ogarnęła kontynent. Romantyzm objął naturę. Podczas gdy naukowcy i intelektualiści badali biologiczne aspekty kwiatów lub warunki geologiczne gór, romantycy dostrzegali piękno i majestat. Romantycy ubolewali nad zniszczeniem natury i zanieczyszczeniem świata naturalnego przez fabryki rewolucji przemysłowej. Jednym z ciekawszych efektów ubocznych ruchu romantycznego  było promowanie nacjonalizmu. Zainteresowanie językami narodowymi, folklorem, zwyczajami i geografią było oczywiste w dziełach romantycznych, szczególnie w muzyce romantycznej. Oczywiste jest, że ideały romantyzmu są tak szerokie, że ruchu tego nie da się zgrabnie wcisnąć w schemat ani łatwo opisać i zdefiniować. Jednak ideały romantyczne można łatwo dostrzec tam, gdzie manifestują się w literaturze, sztuce i muzyce.

https://szkolazpieklarodem.pl/

W czasie, gdy Oświecenie osiągnęło szczyt we Francji, w Niemczech narodził się zupełnie inny ruch. Oświecenie istniało jako ruch czysto intelektualny i tak naprawdę tylko wśród elity Europy, która miała środki na wspieranie intelektualnych dążeń. Rodzący się ruch w Niemczech ostatecznie sięgnął daleko poza granice Niemiec i poza Europę. Co więcej, ruch ten sięgnął daleko poza salony, a nawet poza arenę polityczną. Ruch, który później stał się znany jako romantyzm, ostatecznie wpłynął na literaturę, muzykę i sztukę i znalazł odbiorców nie tylko wśród europejskich elit, które w większości patrzyły z góry na to, co zwyczajne i przyziemne. Chociaż romantyzm był w pewnym stopniu ruchem intelektualnym, był również ruchem artystycznym. Objawiał się na wiele sposobów i obejmował osoby z różnych środowisk. Choć ruch ten wydaje się różnorodny i szeroki z perspektywy czasu, miał ogromny wpływ na Europę w XVII i XVIII wieku. Można argumentować, że ruch romantyczny nadal trwa w takich miejscach jak Stany Zjednoczone, Niemcy i Anglia.

Termin romantyzm pochodzi od „romansów” pisanych w języku ojczystym języków romańskich w średniowieczu. Języki romańskie obejmują francuski, włoski i hiszpański.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Politycy i naukowcy świadomi społecznie wiedzieli, że trzeba coś zrobić, aby oczyścić okropne warunki w miastach. Odkrycie bakterii przez Pasteura w połączeniu ze strategią antyseptyczną Josepha Listera (1827–1912) miało głębokie skutki. Lister wiedział, że stosowanie chemikaliów na rany spowoduje śmierć bakterii, a zatem nie wywoła choroby. Lekarze wykorzystywali tę wiedzę na salach operacyjnych i w szpitalach. Z czasem, gdy wiedza ta dotarła do ogółu społeczeństwa, ludzie stali się nieco bardziej świadomi brudu i nieczystości. Politycy wykorzystali nowo zdobytą wiedzę do walki z chorobami w miastach. Jeśli bakterie w wodzie powodowały chorobę, wodę należało oczyścić. Napoleon III i inżynier Georges Haussmann (1809–1884) przewodzili wysiłkom na rzecz oczyszczenia miast europejskich. Burzyli budynki w slumsach, budowali szersze ulice i zachęcali do nowej budowy w Paryżu. Ulepszyli również istniejące systemy kanalizacyjne i zbudowali akwedukty, które dostarczały świeżą wodę do miasta. Później w XIX wieku Paryż dodał system kolei i transport publiczny. Inne miasta europejskie nie były tak chętne do działania, ale ostatecznie poszły w ślady Francji.

Nowoczesny płyn do płukania ust Listerine został nazwany na cześć Josepha Listera, ojca środków antyseptycznych.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Warunki życia w przeludnionych miastach postindustrialnej Europy były wręcz odrażające. Przy tak wielu ludziach stłoczonych w małych przestrzeniach, choroby szerzyły się. Ponieważ większość większych miast była miastami średniowiecznymi, ścieki spływały poboczami ulic, a nie podziemnymi kanałami. Ludzie powszechnie wyrzucali swoje odchody przez okna na ulice, jak to zawsze robili. Wychodki przepełniały się. Ścieki były wszędzie, tworząc stały smród. Ludzie idący do i z pracy przynosili odchody do swoich domów i miejsc pracy. Przejeżdżające powozy rozchlapywały ścieki na wszystkich dookoła. Woda spływająca z ulic często przedostawała się do piwnic i suteren, w których mieszkały rodziny. Takie incydenty były powszechne i nie były tylko odosobnionymi, ekstremalnymi przypadkami.Niehigieniczne warunki pogarszał brak transportu, ponieważ większość ludzi chodziła wszędzie pieszo. Fakt, że ludzie rzadko się kąpali, również komplikował sprawę. Nawet średniowieczna architektura pogarszała problem. Wysokie budynki górujące nad wąskimi, krętymi uliczkami uniemożliwiały wysuszenie ulic przez słońce i wiatr, więc cały czas pozostawały wilgotne, jeśli nie mokre i błotniste. Jednym z głównych powodów, dla których warunki były tak złe, oprócz wszystkich innych powodów, była ignorancja populacji. Większość ludzi nigdy nie zastanawiała się dwa razy nad tym, czy są brudni. Co więcej, nikt nie miał pojęcia o zarazkach aż do połowy lat 50. XIX wieku, kiedy Louis Pasteur (1822–1895) odkrył żywe organizmy zwane bakteriami. Do tego czasu ludzie wierzyli, że zarażają się chorobami, czując nieprzyjemne zapachy. Odkrycie bakterii przez Pasteura udowodniło, że śmiertelne choroby żołądkowo-jelitowe przenosiły bakterie, a nie zapach odpadów. W związku z tym nie powinno dziwić, że cholera szalała w wielu miastach i pochłonęła niezliczone ofiary śmiertelne.

Cholera to potencjalnie śmiertelna choroba przewodu pokarmowego wywoływana przez bakterie; często można się nią zarazić pijąc zanieczyszczoną wodę.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Oczywiście infrastruktura tych średniowiecznych miast odczuwała presję takiego przeludnienia, ale stwarzało to również problemy na bardziej osobistym, ludzkim poziomie. Robotnicy ze wsi często pakowali się i przeprowadzali do miasta bez zamiaru powrotu. Po przybyciu do miasta robotnik i jego rodzina osiedlali się, gdzie tylko mogli. Ostatecznie skończona liczba mieszkań, a raczej pokoi i kwater mieszkalnych się zapełniła. Kiedy tak się działo, rodziny często się dublowały, a w niektórych przypadkach w jednym pokoju mieściły się trzy lub więcej rodzin. Niektóre rodziny wynajmowały nawet strychy i piwnice. Budynki, w których mieszkały te rodziny, były długie, proste, wysokie, z jak największą liczbą pokoi upchniętych w dostępnej przestrzeni. Problem przeludnienia w miastach europejskich pogłębiał brak bieżącej wody, systemów kanalizacyjnych i brak transportu publicznego.

https://szkolazpieklarodem.pl/

Właściciele fabryk często budowali swoje fabryki w miastach, ponieważ średniowieczne miasta były często budowane nad rzekami lub wzdłuż mórz. Rzeki i porty morskie oferowały producentom łatwy dostęp do surowców, które zostały tam dostarczone, i oferowały łatwy sposób transportu gotowych produktów na inne rynki. Miasta rozwijały się w tak szybkim tempie podczas rewolucji przemysłowej, że nastąpiły ogromne przesunięcia populacji. Na przykład w Anglii kilka milionów ludzi przeniosło się ze wsi do miast w pierwszej połowie XIX wieku, podwajając odsetek populacji Anglii mieszkającej w miastach do jednej trzeciej kraju do 1850 roku. Po kolejnych 50 latach praktycznie połowa populacji Anglii była mieszkańcami miast. Zaledwie sto lat wcześniej przytłaczająca większość Anglików mieszkała na wsi. Zjawisko to miało miejsce również w innych częściach Europy, a najbardziej znanymi przykładami są Francja i Niemcy. Podczas gdy boom w Wielkiej Brytanii rozpoczął się w XVIII wieku, reszta Europy doświadczyła boomu w XIX wieku. Ten schemat odzwierciedlał narodziny rewolucji przemysłowej w Wielkiej Brytanii w XVIII wieku i rozprzestrzenienie się rewolucji na kontynent w następnym stuleciu. Liczba dużych miast, czyli miast z populacją 100 000 lub większą, niemal potroiła się między 1800 a 1900 rokiem. Niektóre miasta w Niemczech na przykład odnotowały wzrost o cały jeden procent przez wiele lat, co spowodowałoby podwojenie populacji miast w ciągu dwóch pokoleń. Istniejące budynki w miastach maksymalizowały swoją przestrzeń, mieszcząc dwie lub trzy rodziny na jednostkę, a budynki stały obok siebie. W miastach nie było prawie żadnej przestrzeni rekreacyjnej. Ogromna i stale rosnąca populacja miast europejskich w niczym nie pomogła w warunkach, które już tam istniały